Astronomy  Dominé

          Roger Syd Barrett (time: 4:12)

            The Piper at the Gates of Dawn. Pink Floyd. 1967.

Lime and limpid green, a second scene

A fight between the blue you once knew

Floating down, the sound resounds

Around the icy waters underground

Jupiter and Saturn Oberon Miranda

And Titania Neptune Titan

Stars can frighten…

Blinding signs flap

                                              Flicker, flicker, flicker

Blam pow wow

    Stairway scare Dan Dare who’s there…

Lime and limpid green

 The sounds around the icy waters under

Lime and limpid green

The sounds around the icy waters

Underground.

                                                            *

ASTRONOMY DOMINE

LUCIFER SAM

MATHILDA MOTHER

FLAMING

POW R. TOC H.

INTERSTELLAR OVERDRIVE

THE GNOME

CHAPTER 24

THE SCARECROW

 BIKE                   

Syd Barrett, Fender Esquire, lead & rythm guitar & vocals

Richard Wright, Farfisa Compact Duo organ, Hammond organ, piano, & vocals

Roger Waters, Rickenbacker 4001 bass

Nick Mason, drums & percussion

                                         *

Het was 23 Februari 1968.  Ik begaf me naar het Pannenhuis in Antwerpen, waar een optreden van Pink Floyd was aangekondigd.  Daar aangekomen kon ik de band helpen met het stilzwijgend naar binnen dragen van hun apparatuur. Ik was de enige. Blijkbaar was dit de Floyd ook opgevallen, want een van hen draaide zich naar me om en vroeg: “You’re English, aren’t you?”  

Wanneer ik in het ouderlijk huis mijn plaat van Pink Floyd draaide dan stormde mijn vader de kamer in en brulde: “Turn that bloody noise down!!”. 

De oude bakstenen muren van het Pannenhuis leken te trillen, en het glas rinkelde, toen Pink Floyd  stevig inzette, hun live sound rammelde, het was minder glad dan op de ‘Long Play record’. Na afloop praatte ik aan de bar met  Nick Mason, die een heel goede drummer is, en me ernstig zei; “What we do is Art”.

 Ik werd gevraagd of ik mee de stad inging,- een meisje, ze had een vals gebit, ging met hen mee, de nacht in.

De keuze voor de tours in 1968 van Pink Floyd in Vlaanderen en Nederland, waar de band zelfs eens voor een klasje kinderen stond,  zou te maken hebben met muzikale vooruitstrevendheid in Nederland. Ik waag het om dit te betwijfelen, de werkelijke reden zal een andere geweest zijn. Buiten Londen, waar ze in oa The Marquee speelden, was Pink Floyd, volgens Nick Mason, in de rest van Engeland niet populair en zelfs gehaat, men gooide dingen naar hen toe en men goot bier over hen heen. Niet iedereen kon toen hun sound waarderen, zo werden ze na een gig  in een Katholieke Jeugd Club in Engeland niet uitbetaald, en de rechter was het ermee eens, hij oordeelde dat het helemaal geen muziek was!!

De single Arnold Layne werd toen door Radio London niet gedraaid omdat het ‘too smutty’ zou zijn, waarmee het ‘cross-dressing’ bedoeld werd dat in de song voorkomt, blijkbaar wisten die uitermate bekrompen conservatieven niet dat het in de kultuur van het Siberische shamanisme een traditie is.

Het eveneens een traditie  in de opera van het Oude China en in het Japanse Kabuki theater. Cross-dressing komt voor in de Griekse en Noorse mythologie, waarin goden zich als vrouw verkleden om een bepaald doel te bereiken. Na de slag bij Culloden in 1746 wist  Bonnie Prince Charlie  aan zijn achtervolgers te ontkomen doordat hij zich als vrouw vermomde.  In de theaters van het Londense West End deed Danny La Rue als drag queen nog lang opgeld.

Van Antwerpen naar Amsterdam en joints roken met de Mothers of Invention in Paradiso, en dansen in de Rudi Carrell show in de Hilversumse  TV studio. Naar  Piccadilly Circus, Notting Hill Gate en Chelsea in Londen.

In het Londen van de jaren ’60 manifesteerde zich een ware explosie van creativiteit op alle gebied;  muziek (vooral gespeeld op electrische gitaar en met drums) werd het primaire uitdrukkingsmiddel, in  grafisch ontwerpen en drukkunst experimenteerde men met kleuren overgangen, er verscheen fraaie mode, men maakte vrije associaties in literatuur (oa. William S. Burroughs) en gedichten, dans en emotioneel en politiek theater (oa. The Living Theater, beinvloed door Antonin Artaud; The Theatre and Its Double), esthetische schilderkunst, beeldhouwkunst, en performances, film,  lumia en light painting, projecties, liquid light shows. De ontdekking van  het oer-oude shamanisme, waarvan de  spirituele-rituele  kunst de hedendaagse  kunst theorie overstijgt.

Bestudering van rots schilderingen en gravures  met entoptics, herkend in hedendaagse bewustzijns studies, tonen aan dat het gebruik van entheogens door shamanen vele, vele tienduizenden jaren oud is. Het is uitermate belangrijk geweest voor de ontwikkeling van het abstrakte denken, het maakte het mogelijk om plannen te maken voor de toekomst, en voor het ontstaan van de menselijke kunst en kultuur.

Datgene wat de psychedelische  ervaring werd genoemd leidde naar een verdiepte waarneming van een hechte, integere realiteit, waarin alles leeft en met elkaar verbonden is, de ontdekking van een diepe zingeving, waarin het ongewone transformeert naar het sensationele, met schitterende kleuren, gevoel en ruimtelijk zijn, van een prachtige schoonheid. De ene ‘setting’ is echter de andere niet.

“De gevolgtrekking”, zegt Richard Neville in Playpower (Londen, 1970), “ is dat opwindende gebeurtenissen ondraaglijk worden.  De wereld wordt een circus, met de nadruk op parodie-- en onze rol erin als clowns”.

Het is ook de uiteindelijke oorsprong en oorzaak van  de fantastisch sweeping-psychedelische single See Emily Play, en van de solo plaat van Syd Barrett,  The madcap laughs. Toen Gary Booker van Procol Harum tijdens een BBC interview werd gevraagd wat eigenlijk de betekenis was van de duistere lyrics  van zijn  ‘A Whiter Shade of Pale , dat in drie dagen de top van de charts bereikte, antwoordde hij; “Nothing in particular, man”. ‘(= niets in het biezonder).

Voor het schrijven van songs als Astronomy Dominé en Interstellar Overdrive gebruikte Syd Barrett door acid trips gestimuleerde vrije associaties, iets wat ook de Amerikaanse band The Fudge deed,  en allerlei snufjes en weetjes,  samengevoegd met oppervlakkige dingen, louter trivialiteiten, die hem troffen, die hij overal vandaan opdiepte en die hem schijnbaar -belangrijk genoeg leken om te noteren. Syd’s jeugd herinneringen spelen ook een rol.  Toch kan er wel degelijk nog een en ander over de inhoud van de songs van de LP gezegd worden.

De titel van het album The Piper at the Gates of Dawn is afkomstig  uit The Wind in the Willows, van Kenneth Grahame uit 1913. Dit bevat een illustratie van de gehoornde Griekse god Pan die een fluit bespeelt.

“This is the place of my dream. The place the music played to me”, whispered the Rat, as if in trance.”Here, in this holy place, here if anywhere, surely we shall find Him”. (uit: The Wind in the Willows).

(=Dit is de plaats van mijn droom. De plaats die muziek voor mij speelde, fluisterde de Rat, als in een trance. Hier, in deze heilige plaats, hier of waar dan ook, zullen we Hem zeker vinden).

Acht van de elf nummers van The Piper at the Gates of Dawn zijn composities van Syd Barrett.  Het werd in de UK uitgebracht op 5 Augustus 1967.

De LP opent met  Astronomy Dominé en wordt op de andere kant aangevuld met Interstellar Overdrive .   

John Michell berichtte in IT (International Times, een van de oprichters, Jim Haynes, was met Jack Moore tevens  oprichter van het toenmalige Arts Lab in Drury Lane, in Covent Garden, Londen) over het onderzoek van professor Alexander Thom aangaande astronomisch georienteerde prehistorische  steen cirkels op de Britse eilanden. Thom was ervan overtuigd dat de steencirkels waren uitgezet volgens een eenheidsmaat, die hij de Megalietische Yard noemde.

Thom’s eerste boek Megalithic Sites in Britain  werd gepubliceerd in 1967, in hetzelfde jaar als het verschijnen van The Piper at the Gates of Dawn. De Megalietische monumenten vormden een inspiratiebron voor de kunstenaars gelinieerd aan Earth Mysteries, een kunstenaars beweging ontstaan in de late jaren ’60.

 John Michell, die ik in Londen en Glastonbury  enkele malen ontmoette ( hij overleed in 2009) ging samen met de Rolling Stones UFO’s kijken te Stonehenge. Filosofisch ingesteld,  koesterde hij enkele nogal bizarre theorien, zijn  ‘The Flying Saucer Vision’ (1967) verscheen op het hoogtepunt van de belangstelling voor UFO’s.

“The Underground’s devotion to mystologics is chance/play  oriented  (tossing coins for the I-Ching, spotting UFO’s…). Drugs, especially psychedelics, put the play back into culture”, (=The Underground’s toewijding aan mystieke-logistics is kans/spel georienteerd (munten gooien voor de I-Ching, UFO’s kijken…). Drugs, meer speciaal psychedelica, brengt het spel terug in de cultuur, meende Richard Neville (het citaat is uit zijn Playpower, 1970). Hij was editor  van het psychedelische  hippy OZ magazine, waarvoor ik concept ontwerpen en illustraties maakte.

Terwijl de referenties naar UFO’s kunnen gezien worden als beeldspraak voor bewustzijnsverruiming, en staat de waarneming van Unidentified Flying Objects  in verband met de steeds verder schrijdende moderne technologische ontwikkelingen. Uit door de Britse autoriteiten vrijgegeven geheime documenten (Augustus 2010) blijkt dat Winston Churchill besloten had dat de achtervolging van een RAF vliegtuig door een UFO tijdens de Tweede Wereldoorlog vijftig jaar geheim moest blijven.

Dominé  betekent domineren, despoot,  heer  en machthebber. Het is naar alle waarschijnlijkheid geinspireerd door science fiction of beeldverhalen.

Around the  icy waters underground;  Neptune is in de Romeinse mythologie god van de zee, in de Keltische mythologie is de god van de zee Mananan.

De planeten Oberon, Miranda, Titania zijn manen van Uranus (de rock band Pink Fairies noemt Uranus op ironische wijze eveneens op hun album Never Neverland), terwijl in A Midsummer Night’s Dream door  W. Shakespeare, Oberon en Titania koning en koningin zijn van de fairies (fees). Miranda is de dochter van Prospero in Shakespeare’s The Tempest.

Flicker, flicker, flicker,

Blam pow pow;  een  waarneming van  innerlijke geluiden en sensaties  van  archetypische processen.

Stairway scare Dan Dare who’s there…; het betreft een Britse science fiction held, verzonnen door de illustrator Frank Hampson.  De verhalen waarin Dan Dare  een buitenaards wezen bevecht, de Mekon geheten, verschenen in The Eagle gedurende de jaren ’50.

De  ruimtelijke ervaring leidde tot het ontstaan van progressief-experimentele space rock, of kosmische rock,- ofwel de astrale reis als metafoor voor de psychedelische ervaring,- dit was de richting die Syd Barrett met Pink Floyd insloeg.

De psychedelische lichtshow was een kunstvorm  die de totaal ervaring en performance  ondersteunde, Psychedelic Art, Robert Masters & Jean Houston. (Londen 1968) bevat er fraaie voorbeelden van. De ‘liquid light’ show van Pink Floyd werd verzorgd door John Marsh.

Andere  goede vertegenwoordigers van Britse kosmische rock waren Quintessence, King Crimson,  en iets later, Hawkwind.  Vele bands van toen bezongen bewustzijnsverruiming,  The Pretty Things (Trippin’), en The Small Faces  (Itchycoo Park;- It’s all so beautiful), tevens de Amerikaanse The Jefferson Airplane, (Remember what the dormouse said, Feed your head, zong Grace Slick in White Rabbit; het witte konijn uit Alice in Wonderland), The Doors en The Grateful Dead. The Jimi Hendrix Experience (Purple Haze)  versmolt jazz, blues en psych’- rock.  Overigens trad Pink Floyd aan als de supportive  act  voor Jimi Hendrix’  tour  in Engeland.

Pink Floyd ontwikkelde zich van een rhythm & blues groep tot een band van geluid kunstenaars; men experimenteerde met een scala aan geluidseffecten; amplificatie, overdrive (vervorming) en feedback,  dissonanties, electronisch scheuren, reverb, echo, wah-wah, en slide of glissando op de gitaar. Door de uitvinding van de ‘Azimuth Co-ordinator’ (1967) werd panning van quadrophonisch geluid in concert hallen  mogelijk.

Met Astronomy Dominé was Syd Barrett mede  geinspireerd door de melodie van het koper motief in Mars the Bringer of War, uit The Planets, orchestrale suite Op 32, van de onconventionele Engelse componist Gustav Theodor Holst. Mars the Bringer of War werd voltooid in 1914, toen Groot-Brittannie aan de rand stond van het uitbreken van de vreselijkste oorlog ooit.

The Planets bevat themas met zeven planeten, met ‘astrologische karakters’, waaronder Jupiter, de ‘kosmische magier’, Neptune, de ‘mysticus’, en Uranus, in de de Griekse mythologie Ouranos; lucht. Deze planeten worden alle genoemd in Astronomy Dominé. Bij de opname in de studio  las Peter Jenner met een luidspreker de namen van de planeten voor. Verbazend hoe de stemmen van Astronomy Dominé als het ware een sakrale ‘chant’  van shamanen benaderen.

In de song  ‘Lucifer Sam’ speelt de Percy, de trippende Siamese kat van Syd Barrett, een hoofdrol. Jennifer Gentle waarvan sprake is in de song is Jenny Spires, een vriendin van Syd. (van zijn twaalf bekende vriendinnen heetten er twee Jenny: Jenny Spires en Jenny Fabian). Het is een hallucinerende song,  ‘Jennifer Gentle you’re a witch’;  ze lijkt  in een heks te zijn veranderd. Keltische legenden noemen magische transformatie ‘shapeshifting. Toen Albert Hofmann in 1943 met zijn gesynthetiseerde acid experimenteerde leek zijn huishoudster op een heks met een gekleurd masker op.

In ‘Mathilda Mother’ vertelt de oermoeder fairy stories, ‘There was a king who ruled the land”,…en  Syd kijkt met verwondering;‘The words have different meaning , en ongeduldig, wil hij meer horen;  ‘Oh, mother, tell me more…’. 

Syd Barrett wou oorspronkelijk putten uit Cautionary Tales, een kinderboek door Hillaire Belloc, maar hij kreeg geen toestemming. Waarna Syd de tekst aangepaste.

‘Flaming’ is  een fraaie, sprankelende compositie van Syd Barrett, waarin gerefeerd wordt aan de psychedelische ruimtelijke gewaarwording van zweven of vliegen, in shamanistische opvatting het reizen van de geest of ziel.

                                           ‘Hey ho, here we go

                                                 Ever so high’

 ‘Pow R.Toc H.’  is uit een kosmische groef ontsloten, en met de vuist  op de piano gestenografeerd.

Het trippy ‘Take Up Thy Stethoscope and Walk’ , begeleid met heftig gitaarspel van Syd, was het eerste nummer van Roger Waters dat werd opgenomen,  en het  bejubelt het leven met;

                         ‘Iam alive-flowers thrive-realize-realize-realize’.

‘Interstellar Overdrive’ is gedreven trance space rock met uitgesponnen vervormde gitaar riffs  en toegevoegd vervormd stemgeluid. Het schijnt gebaseerd te zijn op een deuntje dat hun manager Peter Jenner neuriede, waarna Syd Barrett de chords op zijn gitaar speelde.

‘The Gnome’ is een merkwaardig-eigenaardige karakter schets. Een gnome is een kabouter. Kabouters zijn behulpzame natuurgeesten uit de Keltische en Germaanse mythologie.

 ‘Chapter 24’ is genoemd naar hexagram 24 Fu/Terugkeer (Het Draaipunt), van het Chinese orakelboek ‘ I Ching’.  Het advies van het orakel betrok Syd bij het schrijven van de song.

                               ‘The time is with the month of winter solstice’

                             =De tijd is met de maand van de winter zonnewende

De midwinter zonnewende gebeurt op 21 December, het is de kortste dag van het jaar, waarna de dagen weer lengen tot 21 Juni, de langste dag van het jaar.  Deze data in de jaarlijkse seizoenscyclus worden  in vele kulturen  gevierd, en het zijn  belangrijke astronomische orientaties  in de architectuur van prehistorische steen cirkels en de passages in chambered mounds en Megalietische tempels die  door de rijzende zon worden verlicht; de verbijsterend  licht-shows van de shamanen.

‘The scarecrow’  is een vogelverschrikker en de song is waarschijnlijk een (jeugd) herinnering aan het landelijke Cambridgeshire.

De ‘Bike’ song  is een muzikale krakende-tingelende hallucinatie, geestig en wispelturig. Overigens wordt  de dag waarop Albert Hofmann in 1943 een trip nam en naar huis fietste,  heden‘Bycicle Day’ genoemd.

 The Piper at the Gates of Dawn wordt heden algemeen erkend als het allerbeste van Britse psychedelische muziek, -het had ook het meeste invloed.

Terwijl zijn creativiteit eerst door acid werd  gestimuleerd,  viel Syd helaas  ten prooi aan zijn overdaad en misbruik ervan.  Het had nare gevolgen, het veroorzaakte zijn ‘mental breakdown’, en zijn eruit volgende gebrek aan relativatie droeg eraan bij dat hij buiten spel werd gezet.

Bewustzijnsverruiming is in feite een esthetische ervaring, het verleent inzicht in het zelf, én diep zicht op de wereld zoals het zou kunnen zijn, de ervaring van diepere werkelijkheid, duizenden jaren her kenden de naamloze prehistorische shamanen technieken voor bewustzijnsverruiming om de goden te contacteren en naar het land van de voorouders te reizen. Een psychedelische ervaring is een diep ingrijpende visie. Are you experienced ? zong Jimi Hendrix.

Er bestaat een film van Syd’s eerste acid trip in 1966. Na het verschijnen van The Piper at the Gates of Dawn verviel Syd echter in een overmatige, neurotische gedragsstoornis, waarschijnlijk een after effect van overmatig acid gebruik, dit hoewel het niet verslavend is. Doch hij had bad trips. Kenmerkende symptomen van die gedragsstoornis is apathie, een werkeloos toezien, niet in staat zijn om de eigen gedachten of voornemens ten uitvoer te brengen, een onregelmatige geest,-hetgeen met de juiste medicatie, die toen beslist bekend was, én inname van vitamine C makkelijk had kunnen worden genezen, maar de band ontbeerde in hun naiviteit de benodigde kennis. Terwijl David Gilmour en Roger Waters eveneens acid hebben gebruikt, wisten ze niet hoe een acid trip te stoppen. Hadden ze dat wél geweten, dan hadden ze Syd degelijk kunnen helpen. Een geraadpleegde psychiater wist het evenmin; na beluistering van een tape met een babbel van Syd bestond hij het om hem ongeneeslijk te verklaren.

Syd werd vervangen door David Gilmour, die op de LP- A Saucerful of Secrets zijn intrede doet. Met de treurige song ‘Jugband Blues’ symboliseerde Syd zijn afscheid van Pink Floyd.

In 1968 en 1969 werkte Syd aan opnamen voor The madcap laughs, en in 1970 verscheen een LP met de opnamen door de BBC van de John Peel Sessions, met Syd Barrett, David Gilmour, en Jerry Shirley.

 Voor mijn werkzaamheden voor OZ woonde ik een tijd in hetzelfde huis als de rock band Pink Fairies. Syd Barrett vormde met Twink van de Pink Fairies en Jack Monck op bas gitaar de band ‘Stars’ (1972). Doch deze werd al gauw ontbonden toen bleek dat Syd  niet langer in staat was om een eenvoudig probleem het hoofd te bieden. Toen de Stars band na een gig in Cambridge een bijtend review kreeg,  liet hij dit Twink lezen en gaf het ter plekke helemaal op.  Hij liep te voet van Londen naar Cambridge, waar hij in het huis van  zijn  moeder onderdook. Daar wijdde hij zich aan zijn eerste liefde, en waarvoor hij ook een School of Arts had gevolgd, het  olieverfschilderen. In 2007 overleed Syd Barrett, en een jaar nadien ook Richard William Wright. Syd’s  schilderijen werden na zijn dood geexposeerd en verkocht  in Cambridge.

De foto op de hoes van  The Piper at the Gates of Dawn werd gemaakt met een multiple-facet filter in de Londense studio van fotograaf Vic Singh.  Ik had eenzelfde fraai kleurig flower power  hemd als dat waarmee Syd op de foto poseerde. De originele foto werd in 2010 geexposeerd in de National Portrait Gallery, Londen.  Op de achterkant van de hoes staat een duistere tekening gemaakt door Syd Barrett, dat mogelijk Pink Floyd voorstelt  zoals zij oorspronkelijk waren, als één man  verenigd, makers van dit absolute eerste meesterwerk van electische Britse psychedelische rock.